Nooit meer terug naar het ‘gewone leven’
Waarom is een rouwproces altijd gericht op zo snel mogelijk terugkeren naar het ‘gewone leven’? Het leven zoals dat was vóór het verlies van een dierbare? Waarom is het ultieme doel om zoveel mogelijk weer dat ‘normale’ leven te leiden? Deze vragen stelt Mirjam Rotenstreich in haar boek over het verlies van haar zoon Tonio, Jij ontbreekt aan mij.
Ik meen daarin mijn eigen ergernis en frustratie te herkennen.
Want inderdaad, waarom is de verborgen boodschap dat je uiteindelijk weer ‘normaal’ moet worden? Waarbij met normaal bedoeld wordt dat je je oude leven weer oppakt? Wat, als je dat helemaal niet wilt?!
Paradoxen: kijk naar de toekomst, en pak je verleden leven weer op
Een andere norm is dat je vooruit moet kijken. Blijf toch vooral niet in het verleden hangen! Maar dat staat haaks op het idee dat je je oude leven weer moet oppakken. Dat ligt immers in het verleden! En wat te denken van de pijnlijke waarheid dat in de toekomst je kind niet is, maar dat je hem of haar in het verleden wel kunt vinden. Het is de ene paradox na de andere. Mirjam schrijft dat ze sinds de dood van haar zoon Tonio grote delen van de tijd met haar rug naar de toekomst gericht staat, omdat hij alleen nog maar in het verleden leeft. In de toekomst zal ze hem nooit vinden.
Nooit meer terug naar het ‘gewone leven’
Volgens Mirjam is ze door het dodelijke ongeluk van haar zoon Tonio getraumatiseerd en in een ander leven terechtgekomen. Ze is uit haar vertrouwde omgeving gerukt en kwam in een nieuwe situatie terecht waarin ze weinig tot geen controle had over wat er gebeurde. Ze vergelijkt dit met hospitalisatie: je bent uit je eigen leven gehaald en in een vreemde, klinische wereld beland waar je geen controle hebt. Dat doet wat met een mens, en zorgt ervoor dat de ‘gewone’ wereld simpelweg niet langer toegankelijk is.
Hoe dan wel?
Volgens Mirjam is het de kunst om vanuit het gat dat het overlijden van je kind heeft veroorzaakt een nieuw leven op te bouwen.
Maar ze vertelt niet hoe je dat doet.
En misschien is dat omdat er geen antwoord is.
Alleen maar stapje voor stapje, je een weg zoeken door dit Land van rouw.
