Terugkrabbelen

Er zijn momenten waarop ik voorzichtig denk: ‘Hm, misschien heb ik een manier gevonden om enigszins te leven met het feit dat Lucy is overleden.’ Maar een uur later overvalt me ineens weer een storm van pijn en verdriet.

Zo werkt rouw.

Het is allesbehalve een logisch en lineair proces waarbij je onderaan begint en dan langzaam maar zeker steeds verder opkrabbelt. In plaats daarvan lijkt rouw meer op een emotionele achtbaan die je alle hoeken van de kamer laat zien. Of op een potje Slangen en Ladders.

En dat brengt mij op terugkrabbelen.

Terugkrabbelen

Terugkrabbelen als je omgeving zegt: ‘Hé, je ziet er goed uit zeg. Wat fijn dat het beter met je gaat!’ Een tijdje terug had ik een dergelijk gesprek. Ik had op dat moment het gevoel dat ik ‘wel oké,’ was, en had dat gedeeld. Maar toen mijn gesprekspartner vervolgens zijn vreugde hierover uitsprak, sloeg de schrik me om het hart. Ik begon acuut terug te krabbelen.

‘Nou oké, is misschien toch een wat  groot woord,’ mompelde ik.

Niet omdat ik me niet beter wíl gaan voelen. Maar ik heb geen enkele garantie dat dit ‘oké-gevoel’ blijft, of hoe lang. Daarnaast voelde ik de angst dat er dan weer van alles van me verwacht wordt. Om met dit cliché te spreken:

‘In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.’

En dat geldt al helemaal als iemand rouwt. Er is een grote kwetsbaarheid.

Er is geen finishlijn

Rouw heeft geen eindbestemming. Er is geen finishlijn om triomfantelijk over heen te rennen. Lichtere en donkere momenten wisselen elkaar voortdurend af.

Dit doet me denken aan het zogenoemde dual process model waarin je voortdurend heen en weer gaat tussen enerzijds verdriet en anderzijds het dagelijks leven. Riet Fiddelaers-Jaspers beschrijft dit mooi in termen van heen en weer varen tussen Verlieseiland en Hersteleiland. Dus als je mij of iemand anders die rouwt tegenkomt op Hersteleiland weet dan:

Dat is een momentopname; geen eindbestemming.

Het wil niet zeggen dat ik ‘klaar’ ben. Dat ik Lucy’s overlijden ‘een plekje heb gegeven.’ Dat het weer ‘business as usual’ kan zijn. Ik ben nog altijd aan het balanceren tussen licht en donker, verlies en herstel.

Een moment op Hersteleiland is geen permanente overwinning op het rouwproces, maar een welkom moment in de luwte in Het land van rouw.