Rouw als kans op persoonlijke groei + ben ik veranderd door het overlijden van mijn dochter?

Last updated on juni 22nd, 2026 at 11:33 am

In de boekenkast van mijn ouders stond vroeger een boek: Crisis als kans. Het ging erover hoe moeilijke omstandigheden nieuwe kansen kunnen bieden. In hun boek Verlieskunst schrijven Mai-Britt Guldin en Carlo Leget iets soortgelijks over rouw.

‘Rouw bezit een kracht om onze kijk op het leven te verheffen, fundamentele existentiële vragen te stellen en een begin te maken met de zoektocht naar nieuwe betekenis. Deze beweging geeft verlies en rouw een transformatief potentieel.’

Rouw kan dus het eind van iets betekenen, maar ook een nieuw begin inluiden.

Rouw als kans tot groei

Omdat rouw je leven op zijn grondvesten doet schudden kun je totaal nieuwe inzichten krijgen en als persoon veranderen. Een bekend voorbeeld hiervan is mensen die na een ingrijpende gebeurtenis verklaren:

‘Ik maak me niet meer druk om kleine ergernissen, want ik weet nu wat echt belangrijk is in het leven.’

Verlies en rouw als toegang tot existentieel bewustzijn

De pijn van een verlies kan je als mens wakker schudden. Wat vind ik eigenlijk belangrijk in het leven? Hoe wil ik mijn leven leiden? Vragen die je jezelf niet zo gauw stelt als het leven zo zijn gangetje gaat. Dit zijn existentiële vragen waarop geen one-size-fits-all antwoord is: iedereen moet zijn eigen antwoord formuleren. Wie dat lukt, kan een authentiek leven leiden. Dat is een leven dat wordt bepaald door wat jij belangrijk vindt in het leven. Het tegenovergestelde is een leven dat bepaald wordt door de mensen om ons heen. Mai-Britt en Carlo schrijven in Verlieskunst:

‘Verlies en rouw kunnen ons op weg helpen om keuzes te maken, verantwoordelijkheid te nemen en onze eigen waarden en zin in het leven te vinden. Verlies en rouw helpen ons op weg naar onze eigen authenticiteit.’

Posttraumatische groei: If it doesn’t kill you it makes you stronger

Het idee dat ingrijpende levensgebeurtenissen tot positieve veranderingen kunnen leiden wordt ook wel posttraumatische groei genoemd. Het doet me denken aan Nietzsche’s uitspraak:

‘If it doesn’t kill you it makes you stronger.’

Sterker nog, Nietzsche wenste zijn vrienden en familie zoveel mogelijk narigheid toe zodat ze de kans zouden hebben om te groeien als mens! Het idee van posttraumatische groei wordt soms opgevat als een kwalijk onderdeel van (te) positieve psychologie.

Megan Devine: Je had dit verdriet niet nodig om te groeien!

Toen ik las over rouw als een opening om jezelf beter te leren kennen en je te ontwikkelen als mens, moest ik meteen aan de Amerikaanse rouw expert Megan Devine denken. Zij is namelijk iemand die gehakt maakt van dit soort ideeën. In haar boek Het is oké dat je niet oké bent schrijft ze:

‘Je had deze ervaring niet nodig om te groeien. Je had deze lessen die zogenaamd alleen verdriet je zou kunnen leren niet nodig. Je was al een goed, respectabel mens, een mens dat zijn weg zoekt in het leven. Je leert op talloze verschillende manieren. Verdriet en verlies kunnen tot verdieping en verbinding leiden, maar zijn niet de enige weg daarnaartoe.’

Ook een andere Amerikaanse rouw-expert Rio Richards is voorzichtig bij het idee van persoonlijke groei na een tragedie. Zij benadrukt dat niet iedereen ‘groeit’ als mens na iets akeligs, en dat dit niet betekent dat die mensen het dus ‘niet goed’ hebben gedaan. Zij zegt heel mooi:

‘Grief is not a race, and surviving is more than enough. Learning to carry the weight of what and who you lost, day after day, is in itself an act of incredible resilience.’

Ben ik veranderd door het overlijden van mijn dochter Lucy?

Hoe zit het met mij? Ben ik veranderd door het plotselinge overlijden van mijn dochter Lucy? Eén van de dingen die mensen zich volgens Verlieskunst afvragen is de existentiële vraag:

‘Waarom ik? Waarom moet mij dit overkomen?’

Maar daar herken ik mij totaal niet in. Ik waande me ook voor Lucy’s plotselinge overlijden al niet veilig in het leven. Ik weet dat het vol voetangels en klemmen zit, en dat je letterlijk je leven niet zeker bent. Dus toen dit vreselijke gebeurde in mijn leven was er geen enkel moment dat ik me afvroeg waarom ons dit nou moest overkomen. Want waarom zou het ons níét overkomen? Soms heb je simpelweg pech.

Ik ben meer mezelf geworden

Hoewel ik mezelf dus niet herken in de ‘Waarom-vraag,’ herken ik wel degelijk een proces van verandering vanaf ongeveer het tweede jaar na Lucy’s overlijden. Het jaar waarin ik al mijn afspraken afzegde en alle (sociale) bruggen achter mij verbrandde.

Het jaar waarin ik ging leven volgens mijn eigen kompas, omdat ik anders het verlies van Lucy niet kon (ver)dragen.

Binnenkort is die vreselijke dag van 10 augustus 2022 vier jaar geleden en ik heb het gevoel dat ik elke dag meer mijn eigen pad volg. Nog vaak onzeker en een bezorgd of het wel mag, maar ook met steeds meer een gevoel dat dit de enige weg voorwaarts is voor mij.

In die zin heeft het overlijden van mijn kind inderdaad gezorgd voor zogenoemde existentiële groei.