Baas over je eigen rouwproces en emoties?
Eén van de opvallende punten in het boek Verlieskunst is de stelling van Guldin en Leget dat rouw niet alleen iets is dat je overkomt: het is ook iets wat je doet. Je bent niet onderworpen aan rouw. Met andere woorden: je bent geen passieve toeschouwer als het gaat om rouw. Je kunt de leiding nemen over je rouwproces.
Een orkest als metafoor voor je emoties
In hun boek Verlieskunst vergelijken Guldin en Leget emoties met een orkest. Zoals elk instrument in een orkest bijdraagt aan de muziek, zo draagt elke emotie bij aan het rouwproces. Maar zonder een goede dirigent kan het een kakofonie en rommeltje worden. Zo beschrijven ze het ‘rouworkest’:
‘In dit orkest spelen rouw, woede en schuld op de verschillende koperinstrumenten, terwijl liefde, kwetsbaarheid en dankbaarheid de harp en strijkinstrumenten bespelen.’
Elke emotie heeft een rol in de melodie, maar soms overheersen bepaalde emoties de andere. Als bijvoorbeeld woede zo luidruchtig is dat ze de liefde overstemt. Of wanneer schuldgevoel zo overheersend aanwezig is, dat er geen ruimte meer is voor dankbaarheid.
Het draait om balans
De verschillende instrumenten van een orkest als metafoor voor de verschillende emoties van een rouwproces vind ik heel verhelderend. Zonder een goede balans gaat de melodie verloren en wordt het resultaat onaangenaam. Ik heb een filmpje opgezocht waar een orkest aan het stemmen is, en er dus geen evenwicht is tussen de verschillende instrumenten doen:
Het is als rouwende de kunst om ervoor te zorgen dat de verschillende emoties allemaal hun ruimte krijgen, zonder dat de ene de andere overstemt. Dankzij emotionele regulatie ontstaat dan de optimale rouw symfonie met ruimte voor alle emoties.
Emotionele regulatie
De verantwoordelijkheid nemen voor je rouwproces doe je als volgt:
- Je wordt je bewust van je emoties
- Je benoemt je emoties
- Je accepteert je emoties
Op deze manier sta je open voor wat ze je vertellen én tegelijkertijd laat je ze niet alles bepalen. Met emotieregulatie houd je de touwtjes in handen. Je bent geen willoze marionet van je emoties en bent de dirigent van je eigen rouworkest.
Wat vind ik hiervan?
Ik weet zelf niet zo goed wat ik hier nou van moet vinden. Enerzijds is het natuurlijk fijn dat je niet overgeleverd bent aan je emoties. Zeker niet als die onprettig zijn, zoals gevoelens van wanhoop! Anderzijds ben ik huiverig om iemand die rouwt zoveel controle toe te dichten. Open je dan namelijk ook niet de deur voor verwijten als iemand langdurig verdrietig blijft? Moet zo iemand meer ‘de verantwoordelijkheid nemen’ voor zijn of haar rouwproces? Is het niet zo dat je als mens soms wel degelijk simpelweg machteloos bent?
Het idee dat rouw niet iets is dat je overkomt, maar waar je actief mee aan de slag kunt, herken ik ook van rouw-expert Lucy Hone uit Nieuw-Zeeland. Nadat haar dochter Abbey verongelukte werd Lucy Hone helemaal niet goed van het idee dat ze niets kon doen; dat ze simpelweg moest wachten totdat ze de vijf rouwstadia van Kübler-Ross had doorlopen. Lucy Hone wilde actief aan de slag met haar rouw, en dat heeft ze ook gedaan.
Zelf zit ik er denk ik een beetje tussenin: ik voel eerlijk gezegd niet zo heel veel controle over mijn emoties, maar tegelijkertijd kan ik er soms inderdaad wel voor kiezen om ‘iets anders te gaan doen’.
Leestips
- Meer over Guldin en Leget vind je hier.
Wat vind jij van het idee van verantwoordelijkheid nemen voor je rouwproces?
